Kocimiętka, mięta, tymianek, szałwia czy anyż często pojawiają się w internetowych zestawieniach „roślin odstraszających komary”. Takie określenie jest jednak dużym uproszczeniem. W większości publikacji naukowcy nie ustawiali doniczek z roślinami na tarasie i nie sprawdzali, czy w ich pobliżu pojawia się mniej komarów. Badano przede wszystkim skoncentrowane olejki eteryczne, wyizolowane związki chemiczne oraz przygotowane z nich formulacje, na przykład lotiony nanoszone na skórę. To rozróżnienie jest kluczowe. Olejek eteryczny otrzymywany przez destylację dużej ilości materiału roślinnego nie jest tym samym co zapach kilku liści albo kwiatów rosnących na rabacie. Dlatego wyników dotyczących olejków nie można automatycznie przypisywać nasionom, sadzonkom ani żywym roślinom w ogrodzie.
WAŻNA INFORMACJA:
Artykuł ma wyłącznie charakter edukacyjny i przedstawia wybrane publikacje naukowe. Opisane doświadczenia dotyczyły konkretnych olejków eterycznych, wyizolowanych związków, ekstraktów lub przygotowanych formulacji, stosowanych w określonych stężeniach i warunkach badawczych. Nie badano nasion, mieszanek nasion, sadzonek ani żywych roślin oferowanych przez TORAF. Przytoczone wyniki nie potwierdzają, że wysianie lub posadzenie roślin ogranicza liczbę komarów albo chroni ludzi przed ukłuciami. Materiał siewny nie jest produktem biobójczym ani zamiennikiem preparatów dopuszczonych do ochrony przed komarami. Opis metod badawczych nie stanowi instrukcji przygotowywania ani stosowania olejków, ekstraktów lub domowych preparatów na skórę. Tłumaczenia tytułów publikacji są tłumaczeniami własnymi i nie stanowią oficjalnych polskich tytułów artykułów.
Kocimiętka właściwa w badaniach dotyczących olejku
Jednym z gatunków opisanych w przywołanych publikacjach jest kocimiętka właściwa – Nepeta cataria. Szczególne zainteresowanie naukowców budzi nepetalakton, czyli grupa lotnych związków występujących w olejku eterycznym tej rośliny.
W 2019 roku William Reichert, Jadrian Ejercito, Tom Guda, Xujun Dong, Qingli Wu, Anandasankar Ray i James E. Simon opisali badania dwóch olejków z różnych chemotypów kocimiętki oraz wyizolowanych izomerów nepetalaktonu. Preparaty oceniano wobec komarów Aedes aegypti w laboratoryjnym teście hamowania lądowania. W zastosowanym teście autorzy odnotowali zmniejszenie liczby lądowań po użyciu badanych próbek. Obserwowane różnice zmniejszały się wraz z upływem czasu. Nie badano roślin stojących w pomieszczeniu ani rosnących w ogrodzie.
Kolejne doświadczenie opublikował w 2024 roku zespół w składzie Charles Batume, Ivan Mugeni Mulongo, Richard Ludlow, John Ssebaale, Peter Randerson, John A. Pickett, Ivan M. Mukisa i Simon Scofield. Naukowcy wykorzystali olfaktometr w kształcie litery Y. Komar miał możliwość przemieszczania się w stronę zapachu ludzkiej dłoni albo w stronę, w której obecny był badany preparat.
W opisanym układzie eksperymentalnym, po zastosowaniu formulacji zawierających olejek, mniejsza część komarów wybierała część olfaktometru prowadzącą w kierunku ludzkiej dłoni. Różnice obserwowane przez autorów utrzymywały się, zależnie od zastosowanego nośnika, przez około jedną do czterech godzin.
Ciekawostka z badania
W pierwszej części doświadczenia badacze sprawdzili, czy komary rzeczywiście kierują się ku ludzkiej dłoni. Następnie porównali ich zachowanie po wprowadzeniu badanej formulacji zapachowej lub preparatu referencyjnego. W marcu 2026 roku Charles Batume, Isaac Ssegujja, Grace Kongai, Brenda Ayebare, Richard A. Ludlow, Lorenz K. Fuchs, Sarah Mutaka Logose, John Ssebaale, Peter Randerson, Ivan M. Mukisa, John A. Pickett i Simon Scofield opublikowali wyniki doświadczeń terenowych przeprowadzonych we wschodniej Ugandzie.
W badaniu oceniano lotiony zawierające 2% lub 6% olejku eterycznego z kocimiętki, lotion bez dodatku olejku oraz preparat referencyjny zawierający 15% DEET. Autorzy porównali wyniki poszczególnych formulacji, analizując liczbę lądowań komarów w warunkach określonych metodą badawczą. Porównanie odnosiło się wyłącznie do konkretnych preparatów, stężeń, lokalizacji oraz sposobu przeprowadzenia tego doświadczenia. Nie pozwala ono wnioskować, że żywa kocimiętka, jej nasiona lub roślina rosnąca w ogrodzie wykazują podobne właściwości. Badany olejek otrzymano przez destylację liści i łodyg określonego chemotypu Nepeta cataria, a następnie zastosowano go w przygotowanej formulacji.
Mięta pieprzowa – badano olejek z liści
W 2011 roku Sarita Kumar, Naim Wahab i Radhika Warikoo badali olejek eteryczny pozyskany z liści mięty pieprzowej – Mentha piperita. Oceniano wyniki doświadczeń dotyczących larw oraz reakcje dorosłych komarów.
W części dotyczącej dorosłych owadów olejek nanoszono na jedno ramię uczestnika, natomiast drugie pełniło funkcję kontrolną. W zastosowanym układzie eksperymentalnym autorzy nie odnotowali ukłuć przez pierwsze 150 minut. Po kolejnych 30 minutach pojawiły się pojedyncze ukłucia, podczas gdy na ramieniu kontrolnym było ich więcej. Wynik dotyczy bezpośrednio zastosowanego olejku, określonej metody oraz gatunku komara. Nie dowodzi, że mięta rosnąca w doniczce zapewni człowiekowi ochronę przed ukłuciami.
Mięta, szałwia i anyż w jednym doświadczeniu
W 2022 roku Nataya Sutthanont, Monthatip Sudsawang, Theerawit Phanpoowong, Patchara Sriwichai, Jiraporn Ruangsittichai, Chawarat Rotejanaprasert i Raweewan Srisawat porównali dziesięć olejków eterycznych, między innymi olejek miętowy, szałwiowy i anyżowy. Badanie przeprowadzono metodą „arm-in-cage”, czyli poprzez czasowe umieszczanie fragmentu zabezpieczonego przedramienia w klatce z komarami. Uczestniczyło w nim pięciu ochotników. Na skórę nanoszono za pomocą gazy około 100 mikrolitrów nierozcieńczonego olejku. Badano trzy gatunki komarów: Aedes aegypti, Anopheles dirus oraz Culex quinquefasciatus.
Rezultaty opisane przez autorów różniły się w zależności od gatunku komara. W przypadku olejku miętowego mediana parametru określonego w publikacji jako „pełny czas ochrony” wyniosła:
- 90 minut wobec komara egipskiego (Aedes aegypti),
- 180 minut wobec azjatyckiego widliszka (Anopheles dirus)
- 300 minut wobec komara południowego (Culex quinquefasciatus).
„Pełny czas ochrony” jest nazwą parametru badawczego przyjętą przez autorów publikacji, a nie deklaracją dotyczącą żywych roślin, nasion ani produktów nasiennych.
Dla olejku szałwiowego mediana tego parametru wyniosła odpowiednio 150, 150 i 300 minut, natomiast dla olejku anyżowego 60, 120 i 300 minut. Wyniki uzyskano dla nierozcieńczonych olejków w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Nie można ich odnosić do zapachu żywych roślin rosnących na rabacie.
Ciekawostka: Mieszaniny olejków nie zawsze uzyskiwały wyższe wartości badanego parametru
Autorzy cytowanej publikacji oceniali również mieszaniny dwóch olejków. W przypadku niektórych połączeń odnotowali wyższe wartości badanego parametru czasowego niż dla olejków stosowanych oddzielnie. Inne mieszaniny uzyskały wartości niższe albo zbliżone. Wyniku mieszaniny nie można zatem przewidzieć wyłącznie na podstawie rezultatów uzyskanych oddzielnie dla jej poszczególnych składników. Nie ma również podstaw, aby zakładać, że połączenie kilku badanych gatunków automatycznie uzyska wyższe wartości niż każdy z nich osobno.
Tymianek właściwy – znaczenie konkretnych składników olejku
Byeoung-Soo Park, Won-Sik Choi, Jeong-Han Kim, Kap-Ho Kim i Sung-Eun Lee opisali w 2005 roku doświadczenie dotyczące pięciu monoterpenów związanych z olejkiem tymianku właściwego: karwakrolu, p-cymenu, linalolu, alfa-terpinenu i tymolu. Związki oceniano na ludzkim przedramieniu wobec komarów Culex pipiens pallens.
Dla wszystkich badanych związków autorzy odnotowali wyniki określone w publikacji jako aktywność repelencyjna. Najwyższe wartości wśród próbek ocenianych w tym doświadczeniu uzyskano dla alfa-terpinenu i karwakrolu. Autorzy porównali również rezultat tymolu z wynikiem preparatu referencyjnego zawierającego DEET. Porównanie dotyczyło wyłącznie zastosowanej metody, dawek, badanych związków i warunków tego doświadczenia. Nie badano całej rośliny ani nawet olejku jako jednolitej mieszaniny, lecz konkretne związki chemiczne
Dlaczego olejek eteryczny i żywa roślina to nie to samo?
Olejek eteryczny jest skoncentrowaną mieszaniną lotnych związków, zwykle pozyskiwaną przez destylację materiału roślinnego. W badaniach może być dodatkowo oczyszczany, rozcieńczany do określonego stężenia albo umieszczany w nośniku spowalniającym jego parowanie. Żywa roślina uwalnia związki lotne w znacznie mniej kontrolowany sposób. Ich ilość może zależeć od temperatury, nasłonecznienia, wilgotności, uszkodzenia liści, pory dnia, wieku rośliny oraz jej cech genetycznych. Dlatego badanie 2- lub 6-procentowego lotionu nie odpowiada na pytanie, jaki efekt może dawać kępa roślin rosnąca przy tarasie. Równie ważne jest to, że różne gatunki komarów nie muszą reagować identycznie. W doświadczeniu zespołu Natayi Sutthanont dla tego samego olejku odnotowano różne wartości parametru określonego przez autorów jako „pełny czas ochrony” wobec trzech gatunków komarów. Stężenie i sposób podawania związków w doświadczeniach laboratoryjnych mogą istotnie różnić się od ilości i sposobu uwalniania związków przez żywą roślinę.
Co wynika z tych badań dla ogrodnika?
Badania nad kocimiętką, miętą, tymiankiem, szałwią i innymi roślinami aromatycznymi przytoczone w artykule pokazują przede wszystkim, że pochodzące z nich olejki, ekstrakty i wybrane związki chemiczne są przedmiotem badań dotyczących zachowania określonych gatunków komarów. W doświadczeniach substancje te stosowano w ściśle określonych stężeniach, na kontrolowanej powierzchni oraz z wykorzystaniem konkretnych metod badawczych. Rezultatów tych nie można przenosić na nasiona, sadzonki ani żywe rośliny rosnące w ogrodzie.
Dla ogrodnika najważniejsze jest jednak właściwe zrozumienie zakresu tych wyników. Badanie olejku eterycznego nie odpowiada bezpośrednio na pytanie, czy roślina wysiana na rabacie ograniczy liczbę komarów w ogrodzie. Stężenie związków używanych w doświadczeniach laboratoryjnych może być wielokrotnie większe niż ilość substancji naturalnie uwalnianych przez żywą roślinę. Dodatkowo ich emisja zależy od wielu czynników, między innymi temperatury, nasłonecznienia, wilgotności, fazy rozwoju i wielu innych czynników.
Czy samo wysianie roślin ograniczy liczbę komarów?
Na podstawie przywołanych publikacji nie można tego potwierdzić. Większość badań nie mierzyła liczby komarów w ogrodach, na tarasach ani wokół domów obsadzonych wybranymi gatunkami. Sprawdzano przede wszystkim reakcję owadów na skoncentrowany olejek, ekstrakt lub przygotowany preparat. Nie oznacza to więc, że wysianie mięty, kocimiętki czy tymianku spowoduje zauważalne zmniejszenie populacji komarów na danym terenie.
Czy badania potwierdzają, że rabata z aromatycznych roślin ogranicza liczbę ukłuć?
Nie można tego obiecać na podstawie dostępnych badań. Rabata może być pachnącym, dekoracyjnym i wartościowym przyrodniczo elementem ogrodu, ale nie powinna być przedstawiana jako środek chroniący ludzi przed ukłuciami. Badania wykonywane metodami laboratoryjnymi, na przykład z użyciem olfaktometru lub kontrolowanej ekspozycji przedramienia, nie odwzorowują wszystkich warunków występujących w ogrodzie. Nie dowodzą także, że osoba przebywająca obok rośliny będzie chroniona w takim samym stopniu jak uczestnik doświadczenia, na którego skórę naniesiono określony preparat.
Czy połączenie kilku gatunków daje silniejszy efekt?
Nie można tego zakładać. Autorzy przywołanych publikacji odnotowali, że mieszaniny olejków nie zawsze uzyskiwały wyższe wartości badanego parametru niż olejki oceniane oddzielnie. Niektóre zestawienia uzyskały wartości wyższe, inne niższe albo zbliżone do wartości odnotowanych dla poszczególnych olejków.
Czy przywołane publikacje pozwalają traktować żywe rośliny jako zamiennik repelentu?
Nie. Nasiona, rośliny doniczkowe i rabaty nie powinny być traktowane jako zamiennik dopuszczonych preparatów przeznaczonych do ochrony przed komarami. Produkty repelencyjne są oceniane pod kątem określonego zastosowania, skuteczności, bezpieczeństwa i sposobu użycia. Materiał siewny nie jest takim preparatem. Osoby potrzebujące rzeczywistej ochrony przed ukłuciami powinny korzystać z produktów dopuszczonych do tego celu i stosować je zgodnie z instrukcją producenta. Dotyczy to szczególnie miejsc i okresów, w których komary mogą przenosić choroby.
Czy wobec tego warto uprawiać te rośliny?
Tak, ale ze względu na ich walory ogrodnicze, dekoracyjne i użytkowe. Kocimiętka, mięta, tymianek, szałwia, anyż i inne rośliny aromatyczne mogą wzbogacać ogród zapachem, barwą i zróżnicowaną formą. Część z nich znajduje zastosowanie kulinarne, kwiaty niektórych wymienionych gatunków mogą być odwiedzane przez owady zapylające. Mogą tworzyć ciekawe rabaty ziołowe, naturalistyczne kompozycje, obrzeża ścieżek albo uprawy w pojemnikach. Ich obecność w badaniach jest interesującym kontekstem naukowym. Pokazuje, że rośliny są źródłem złożonych mieszanin substancji, które są sprawdzane pod kątem wpływu na zachowanie owadów. Nie jest jednak potwierdzeniem, że roślina rosnąca w ogrodzie zapewnia ochronę przed ukłuciami.
Wniosek dla ogrodnika jest więc następujący: warto uprawiać te gatunki ze względu na ich walory ozdobne, zapachowe, użytkowe i przyrodnicze, a wyniki badań nad ich olejkami traktować jako ciekawostkę naukową, nie jako obietnicę określonego działania w ogrodzie.
Inne rośliny obecne w światowych badaniach – naukowe ciekawostki
Lawenda ząbkowana, ruta i bylica
W 2018 roku Stefania Bedini, Guido Flamini, Roberta Ascrizzi, Francesca Venturi, Giuseppe Ferroni, Amani Bader, Jacopo Girardi i Barbara Conti badali olejki z trzech roślin: lawendy ząbkowanej – Lavandula dentata, ruty – Ruta chalepensis, bylicy – Artemisia verlotiorum.
Było to ciekawe doświadczenie, ponieważ naukowcy analizowali nie tylko reakcję komarów Aedes albopictus, lecz także sposób odbierania zapachu olejków przez ludzi. Autorzy oceniali wyniki doświadczeń po naniesieniu olejków na skórę, wybór miejsca składania jaj przez komary oraz wyniki testów przeprowadzonych z udziałem larw. Dla jednej z zastosowanych dawek mediana parametru określonego przez autorów jako “czas ochrony” wyniosła 16 minut. Przy czym “czas ochrony” jest to nazwa parametru badawczego, a nie deklaracja dotycząca żywej rośliny, nasion ani produktów ogrodniczych.
Werbena egzotyczna (Litsea cubeba) – bardzo świeże badanie z 2026 roku
Owoce azjatyckiego drzewa Litsea cubeba są źródłem intensywnie cytrusowego olejku. W badaniu opublikowanym 14 lipca 2026 roku Nataya Sutthanont, Jiraporn Leanpolchareanchai, Patchara Sriwichai, Jiraporn Ruangsittichai, Theerawit Phanpoowong, Suchada Sumruayphol, Thipruethai Phanitchat, Toshio Sakai, Yuki Eshita i Raweewan Srisawat oceniali badaną formulację w postaci sprayu zawierającą 6% olejku.
W laboratoryjnym teście „arm-in-cage” mediana parametru określonego przez autorów jako „pełny czas ochrony” wyniosła 120 minut wobec Aedes aegypti i Anopheles dirus oraz 225 minut wobec Culex quinquefasciatus. Jest to termin metodologiczny stosowany w publikacji, a nie deklaracja dotycząca żywej rośliny ani materiału siewnego. Autorzy sami podkreślili jednak potrzebę dalszej oceny w warunkach półterenowych i terenowych. Publikacja została udostępniona jako wczesna, jeszcze nieopracowana redakcyjnie wersja artykułu, dlatego przed wykorzystaniem danych w przyszłości warto sprawdzić jej wersję ostateczną.
Aż 38 olejków w jednym badaniu
W szerokim badaniu opublikowanym w 2005 roku Yuwadee Trongtokit, Yupha Rongsriyam, Narumon Komalamisra i Chamnarn Apiwathnasorn porównali 38 olejków eterycznych wobec Aedes aegypti. Autorzy nie badali 38 gatunków żywych roślin, lecz 38 próbek olejków eterycznych pochodzących z 36 gatunków. Z Ageratum conyzoides przygotowano osobne olejki z liści i kwiatów, natomiast z Zanthoxylum limonella — osobne olejki z nasion i owoców. Pozostałe gatunki reprezentował jeden olejek. Spośród wszystkich próbek 32 olejki były produktami komercyjnymi, a sześć otrzymano w laboratorium przez destylację parową materiału roślinnego.
Szczegółowa lista:
Żeniszek (Ageratum conyzoides), czosnek pospolity (Allium sativum), czosnek bulwiasty (Allium tuberosum), seler zwyczajny (Apium graveolens), boesenbergia okrągła (Boesenbergia rotunda), jagodlin wonny – ylang-ylang (Cananga odorata), cedr himalajski (Cedrus deodara), papeda kaffir (Citrus hystrix), mandarynka (Citrus reticulata), cyprys żałobny (Cupressus funebris), ostryż długi – kurkuma (Curcuma longa), palczatka cytrynowa – trawa cytrynowa (Cymbopogon citratus), palczatka nardusowa – trawa cytronelowa (Cymbopogon nardus), eukaliptus gałkowy (Eucalyptus globulus), lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia), litsea kubeba (Litsea cubeba), mięta polna (Mentha arvensis), mięta pieprzowa (Mentha piperita), mięta zielona (Mentha spicata), muszkatołowiec korzenny (Myristica fragrans), bazylia pospolita (Ocimum basilicum), bazylia azjatycka – tulsi (Ocimum tenuiflorum), pelargonia pachnąca (Pelargonium graveolens), biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum), sosna zwyczajna (Pinus sylvestris), pieprz betelowy (Piper betle), pieprz czarny (Piper nigrum), paczula wonna (Pogostemon cablin), sezam indyjski (Sesamum indicum), spilantes (Acmella oleracea), goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), wetiweria pachnąca (Chrysopogon zizanioides), niepokalanek negundo (Vitex negundo), żółtodrzew (Zanthoxylum rhetsa), imbir lekarski (Zingiber officinale), imbir purpurowy (Zingiber purpureum).
Wśród próbek ocenianych przez autorów znajdował się również nierozcieńczony olejek goździkowy. Było to zastosowanie eksperymentalne. Publikacja nie stanowi instrukcji użycia ani potwierdzenia bezpieczeństwa samodzielnego nanoszenia nierozcieńczonego olejku na skórę.
Publikacje wykorzystane w artykule
- William Reichert, Jadrian Ejercito, Tom Guda, Xujun Dong, Qingli Wu, Anandasankar Ray, James E. Simon, „Repellency Assessment of Nepeta cataria Essential Oils and Isolated Nepetalactones on Aedes aegypti”, Scientific Reports, 2019.
- Charles Batume, Ivan Mugeni Mulongo, Richard Ludlow, John Ssebaale, Peter Randerson, John A. Pickett, Ivan M. Mukisa, Simon Scofield, „Evaluating repellence properties of catnip essential oil against the mosquito species Aedes aegypti using a Y-tube olfactometer”, Scientific Reports, 2024.
- Charles Batume, Isaac Ssegujja, Grace Kongai, Brenda Ayebare, Richard A. Ludlow, Lorenz K. Fuchs, Sarah Mutaka Logose, John Ssebaale, Peter Randerson, Ivan M. Mukisa, John A. Pickett, Simon Scofield, „Evaluating repellence properties of a catnip essential oil-based mosquito repellent using the human landing catch method in Eastern Uganda”, Scientific Reports, 2026.
- Sarita Kumar, Naim Wahab, Radhika Warikoo, „Bioefficacy of Mentha piperita essential oil against dengue fever mosquito Aedes aegypti L.”, Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 2011.
- Nataya Sutthanont, Monthatip Sudsawang, Theerawit Phanpoowong, Patchara Sriwichai, Jiraporn Ruangsittichai, Chawarat Rotejanaprasert, Raweewan Srisawat, „Effectiveness of Herbal Essential Oils as Single and Combined Repellents against Aedes aegypti, Anopheles dirus and Culex quinquefasciatus”, Insects, 2022.
- Nataya Sutthanont i współautorzy, korekta informacji dotyczących zgód etycznych, Insects, 2026. Autorzy wskazali, że korekta nie wpływa na wnioski naukowe. Treść korekty.
- Byeoung-Soo Park, Won-Sik Choi, Jeong-Han Kim, Kap-Ho Kim, Sung-Eun Lee, „Monoterpenes from thyme (Thymus vulgaris) as potential mosquito repellents”, Journal of the American Mosquito Control Association, 2005.
Sprawdź ciekawe mieszanki kwiatów do ogrodu
Odkryj nasze mieszanki kwiatów i ziół do ogrodu, które pozwalają łatwo stworzyć barwną, naturalistyczną rabatę. Wybierz Kosmiczną Łąkę PERUN, aromatyczną mieszankę PRZYCIĄGAJĄCĄ TRZMIELE albo kompozycje roślin przyciągających motyle i pszczoły. Różnorodne gatunki, kolory i terminy kwitnienia sprawiają, że ogród zmienia się przez cały sezon, stając się miejscem pełnym kwiatów, zapachów i życia. Prezentowane produkty są materiałem siewnym przeznaczonym do uprawy roślin. Nie są produktami biobójczymi ani środkami przeznaczonymi do ochrony przed komarami.
Aromatyczne zioła i kwiaty do ogrodu
Poznaj aromatyczne zioła do ogrodu, na balkon i taras – tymianek właściwy, miętę pieprzową, szałwię lekarską i anyż. To rośliny cenione za dekoracyjny wygląd, intensywny zapach oraz szerokie zastosowanie w kuchni i w codziennym ogrodnictwie. Doskonale sprawdzą się w ziołowych rabatach, donicach i skrzynkach, wprowadzając do otoczenia świeżość, naturalny charakter i wyjątkowy aromat przez cały sezon. Prezentowane produkty są materiałem siewnym przeznaczonym do uprawy roślin. Nie są produktami biobójczymi ani środkami przeznaczonymi do ochrony przed komarami.
Treści i obrazy utworzone z pomocą AI
Content and images created with AI
🇬🇧 English:
This article discusses selected scientific publications on essential oils, extracts and plant compounds tested against specific mosquito species. The results apply only to the preparations, concentrations and research methods used. They do not confirm that seeds, seedlings or living plants reduce mosquito numbers or protect against bites. The text is educational and is not intended as an instruction.
🇩🇪 German:
Der Artikel behandelt ausgewählte wissenschaftliche Veröffentlichungen zu ätherischen Ölen, Extrakten und pflanzlichen Verbindungen, die gegen bestimmte Mückenarten untersucht wurden. Die Ergebnisse beziehen sich ausschließlich auf die verwendeten Präparate, Konzentrationen und Untersuchungsmethoden. Sie bestätigen nicht, dass Samen, Jungpflanzen oder lebende Pflanzen die Anzahl der Mücken verringern oder vor Mückenstichen schützen.
🇷🇺 Русский
В статье рассматриваются отдельные научные публикации об эфирных маслах, экстрактах и растительных соединениях, исследованных в отношении определённых видов комаров. Результаты относятся только к использованным препаратам, концентрациям и методам исследования. Они не подтверждают, что семена, рассада или живые растения уменьшают количество комаров либо защищают от укусов. Текст носит образовательный характер и не является инструкцией.
🇪🇸 Español:
El artículo presenta una selección de publicaciones científicas sobre aceites esenciales, extractos y compuestos vegetales estudiados frente a determinadas especies de mosquitos. Los resultados se refieren únicamente a los preparados, concentraciones y métodos de investigación utilizados. No demuestran que las semillas, las plántulas o las plantas vivas reduzcan la cantidad de mosquitos ni protejan contra sus picaduras. El texto tiene un carácter exclusivamente informativo y educativo, y no constituye una guía de uso.
🇨🇿 Czech:
Článek se zabývá vybranými vědeckými publikacemi o esenciálních olejích, extraktech a rostlinných látkách zkoumaných proti konkrétním druhům komárů. Výsledky se vztahují pouze na použité přípravky, koncentrace a výzkumné metody. Nepotvrzují, že semena, sazenice nebo živé rostliny snižují počet komárů či chrání před bodnutím. Text má vzdělávací charakter a není návodem.
🇱🇹 Lithuanian:
Straipsnyje aptariamos pasirinktos mokslinės publikacijos apie eterinius aliejus, ekstraktus ir augalinius junginius, tirtus prieš konkrečias uodų rūšis. Rezultatai taikomi tik naudotiems preparatams, koncentracijoms ir tyrimo metodams. Jie nepatvirtina, kad sėklos, daigai ar gyvi augalai mažina uodų skaičių arba apsaugo nuo įkandimų. Tekstas yra edukacinio pobūdžio ir nėra instrukcija.
🇱🇻 Latvian:
Rakstā aplūkotas atsevišķas zinātniskās publikācijas par ēteriskajām eļļām, ekstraktiem un augu savienojumiem, kas pētīti pret noteiktām odu sugām. Rezultāti attiecas tikai uz izmantotajiem preparātiem, koncentrācijām un pētījumu metodēm. Tie neapstiprina, ka sēklas, stādi vai dzīvi augi samazina odu skaitu vai pasargā no kodumiem. Tekstam ir izglītojošs raksturs, un tas nav lietošanas norādījums.
🇭🇺 Hungarian:
A cikk válogatott tudományos publikációkat ismertet illóolajokról, növényi kivonatokról és növényi eredetű vegyületekről, amelyeket meghatározott szúnyogfajokon vizsgáltak. Az eredmények kizárólag az alkalmazott készítményekre, koncentrációkra és vizsgálati módszerekre vonatkoznak. Nem igazolják, hogy a magok, a palánták vagy az élő növények csökkentik a szúnyogok számát, illetve védelmet nyújtanak a szúnyogcsípések ellen.
Podobał Ci się ten wpis? To świetnie! Mamy ich więcej – zajrzyj na nasz blog i przekonaj się sam!
Rzodkiewka na zbiór jesienny – 3 odmiany, które warto wysiać w sierpniu
Sierpniowy siew rzodkiewki pozwala przedłużyć zbiory Koniec lata nie oznacza zakończenia wysiewów w warzywniku. Po zbiorze sałaty, grochu, cebuli, wczesnych ziemniaków lub innych warzyw pozostają
Poplony pod kontrolą satelitów – projekt PerPlant CCGrade
Czy poplony można kontrolować z kosmosu? Poplon pozostawiony na polu nie jest już widoczny wyłącznie dla rolnika i osoby prowadzącej kontrolę terenową. Zdjęcia satelitarne pozwalają
Facelia na poplon – kiedy wysiać i jak wykorzystać jej potencjał?
Facelia błękitna w uprawie poplonowej Facelia błękitna, czyli Phacelia tanacetifolia Benth., jest jednoroczną rośliną należącą do rodziny ogórecznikowatych. Uprawiana na poplon nie jest przeznaczona do
